مطالب

Image

لوله کشی

انواع لوله کشی های ساختمان

  1. لوله کشی آب گرم و سرد
  2. لوله کشی شوفاژ و پکیج
  3. لوله کشی فاضلاب
  4. لوله کشی گاز

لوله کشی آب گرم و سرد

در ساختمان های بزرگ تر و چند واحدی، معمولا یک یا چند مسیر برای بالا رفتن لوله های آب در نظر گرفته می شود. هر کدام از لوله های بالارونده در ابتدای مسیر باید دارای شیر فلکه قطع دستی باشد. لوله انشعاب در طبقات نیز بایستی مجهز به شیر فلکه قطع و وصل برای کلیه لوله های سرد و گرم مصرفی باشد. سپس توزیع آب سرد و گرم مصرفی در طبقات و واحدهای جداگانه مشابه سرویس های ساختمان قبلی انجام می گیرد. در صورتی که استفاده از سقف کاذب امکان پذیر باشد بهتر است لوله کشی در هر واحد در داخل سقف کاذب همان طبقه انجام گردد. شکل زیر نحوه گردش آب در لوله بالا رونده را نشان می دهد. همان طور که در سیستم لوله کشی ملاحظه می نمایید، علاوه بر لوله های آب سرد و آب گرم لوله سومی نیز وجود دارد که "برگشت آب گرم" یا لوله "گردش آب گرم" نامیده می شود. این لوله معمولا ازآخرین مصرف کننده گرفته می شود و در محل ورود آب سرد به منبع آب گرم وصل می شود. کار آن گردش دائمی آب بین مصرف کننده ها و منبع آب گرم است خواه شیر مصرف کننده باز و خواه بسته باشد. وجود این لوله باعث می شود که با باز کردن شیر آب گرم در فاصله زمانی کمتری به آب گرم دست پیدا شود و از هدر رفتن آب جلوگیری به عمل آید.

لوله کشی شوفاژ و پکیج

به شما توصیه اکید می کنیم که برای لوله های شوفاژ حتما از لوله های پلاستیکی استفاده نمایید ، چرا که به دلیل فشار بالای آب و گرمای زیاد ممکن است لوله ی آهنی دچار خوردگی و زنگ زدگی شوند. توصیه می شود که شیر رادیاتورهای فولادی خود را از نوع درجه بندی که روی آن تعبیه شده استفاده کنید که در مواقعی که هوای اتاق سرد یا گرم می شود از روی آن تنظیم کنید. نکته بعدی اینکه باید برای رادیاتور هایی که پره های زیاد دارند و سنگین تر هستند (وزن زیاد رادیاتور و آب درون آن) از بست های رادیاتور به فاصله ی کمتری و تعدادبیشتریاستفاده شود

مزایای پکیج شوفاژ دیواری نسبت به موتورخانه مرکزی

  1. حفظ محیط زیست
  2. آب گرم فوری
  3. گرمایش مطبوع
  4. آب گرم دائم
  5. کم حجم
  6. مستقل

نکات ایمنی استفاده از دستگاه پکیج شوفاژ دیواری عدم توجه به موارد ایمنی در هنگام نصب و یا در زمان استفاده از پکیج مانند هر دستگاه گاز سوز دیگری خطر آفرین است

برخی اصول نصب و استفاده از پکیج به شرح زیر است

  • پکیج های دیواری باید در ارتفاع حداقل 120 سانتی متری از کف نصب شوند و از دیوار یا کابینت مجاور حداقل 15 سانتی متر فاصله داشته باشند.
  • پکیج دیواری نباید در بالای دستگاههای گرمازا مانند اجاق گاز نصب شود و حداقل فاصله افقی پکیج از این دستگاهها 40 سانتی متر است.
  • حداقل فاصله پکیج دیواری از دیوار روبرو 1 متر است.
  • حداقل فاصله دودکش از اشیاء و مواد قابل اشتعال مانند پرده آشپزخانه 50 سانتی متر است.
  • در محل نصب پکیج وجود پریز برق،سیم اتصال زمین و کف شوی فاضلاب ضروری است.
  • نصب پکیج مانند سایر دستگاههای گازسوز در حمام،رختکن،توالت،محوطه های سونا و جکوزی،اطاق خواب و فضاهای بدون هواکش ممنوع می باشد.
  • محل نصب پکیج باید سرپوشیده و تا حد ممکن به محل های مصرف آبگرم نزدیک باشد و در مجاورت آن مواد قابل اشتعال وجود نداشته باشد.
  • بر اساس مقررات ملی ساختمان نصب وسایل گازسوز مانند آبگرمکن دیواری و پکیج دیواری در واحد های کمتر از 60 متر مربع ممنوع می باشد مگر اینکه هوای مورد نیاز جهت احتراق گاز مصرفی آنها از طریق دریچه دایمی که مستقیما با هوای آزاد در ارتباط باشد تامین گردد
  • نصب،راه اندازی و تعمیر پکیج های گازی باید توسط افرادی که دوره های آموزشی مربوط به پکیج را در مراکز معتبر گذرانده و دارای گواهینامه معتبر نصاب و تعمیر کار پکیج می باشند انجام شود.
  • در صورتیکه قطر دودکش ساختمان کمتر از 15 سانتی متر بوده ویا فاصله افقی دودکش تا پشت بام کمتر از 4 متر باشد و یا اینکه بیش از 30 سانتی متر مسیر افقی در طول دودکش وجودداشته باشد،الزاما باید از پکیج فن دار استفاده کرد.

لوله کشی فاضلاب

برخی نکات مهم و کاربردی در اجرای خطوط فاضلاب و آب باران در ساختمان ها عبارتند از

  • لزوم نصب کفشو در بالکن ها و تراس های مسقف و بدون سقف الزامی است.
  • لزوم نصب کفشو در محل نصب پمپ ها و مخازن آب الزامی است.
  • نصب گریل با کفشو در پای کلیه رمپ های منتهی به فضای آزاد الزامی است.
  • در صورت تجهیز منطقه پروژه به سیستم اگو (فاضلاب شهری)،اتصال کفشو های تراس،پارکینگ،حیاط و زیرزمین و همچنین کلیه خطوط آب باران ساختمان به آن مجاز نمی باشد.
  • اتصال مستقیم کفشو اتاق های کولر،ایرواشر،هواساز به شبکه فاضلاب مجاز نمی باشد.
  • اتصال فاضلاب آشپزخانه به فاضلاب سرویس ها مجاز نمی باشد.مگر در صورت اجرای ونت مناسب برای رایزر.
  • تعبیه دریچه بازدید استاندارد در محل مناسب برای کلیه خطوط اصلی فاضلاب و آب باران که از حالت عمودی به افقی تغییر کرده اند الزامی می باشد.
  • به منظور جلوگیری از هرگونه پس زدگی بو های نا مطبوع فاضلاب،برای چاه های جذبی داخل ساختمان که آب باران مستقیماً در آن تخلیه نمی شود،ونت تعبیه گردد
  • استفاده از هرگونه سرعت گیر در خطوط فاضلاب ممنوع می باشد.(حتی در ساختمان های بلند مرتبه)
  • لوله های فاضلاب و آب باران مجاز به عبور از داخل چاه آسانسور،کانالهای هوا،اتاق های برق و تابلو برق ها نمی باشند.
  • در ساختمان های بیش از ده طبقه،می بایست حداکثر به ازای هر ده طبقه حداقل یک هواکش کمکی نصب شود.
  • در لوله کشی فاضلاب و آب باران به خصوص در ساختمان های بلند مرتبه باید کلیه تدابیر لازم جهت کنترل انبساط طولی لوله ها در نظر گرفته شود.
  • تخلیه آب باران ها به گذر عمومی مجاز نیست مگر در مواردی که حفر چاه جذبی به هیچ عنوان میسر نباشد.
  • اجرای ونت افقی در سرویس ها و حمام ها باید در سقف کاذب صورت پذیرد.اجرای افقی آن در ضخامت دیوار مجاز نمی باشد.
  • هرگونه اتصال مستقیم درین به خطوط فاضلاب و آب باران مجاز نمی باشد.می بایست برای زهکشی درین ها خطوط مجزا اجرا گردد.

لوله کشی گاز

نکات لوله کشی گاز ساختمانها

  • در صورتیکه قطر لوله گاز بیشتر از قطر استاندارد اجرا گردد همانند اجرای لوله با قطر کمتر از قطر استاندارد لوله برش داده میشود.
  • اجرای شیر قفلی در ابتدای لوله کشی الزامی است.
  • در عبور لوله گاز از چارچوب دربها که با خرابی قاب صورت می گیرد, پس از انجام لوله کشی تمهیدات لازم برای استحکام چارچوب (قاب) درب انجام پذیرد.
  • حداکثر طول لوله اصلی از علمک تا کنتور 25 متر باشد.
  • اجتناب از اجرای لوله به صورت بارفیکسی.
  • لوله بعد از کنتور بیرون ملک نباشد.
  • عبور لوله از دیوارهای باربر با غلاف فلزی دو سایز بالاتر از لوله اجرا گردد و فضای بین لوله و غلاف با مواد عایقی مانند قیر پر شود. همچنین دو سر غلاف باید با استفاده از لاستیک, مسدود و درون غلاف جوش نباشد.
  • شیر اصلی روی رایزر پایین رونده اجرا گردد.
  • تعداد اتصالات پشت سر هم از دو عدد بیشتر نباشد.
  • اجرای لوله رابط بین علمک تا کنتور به صورت روکار باشد.

در صورتیکه اجرای قسمتی از مسیر لوله کشی به صورت توکار اجتناب ناپذیر باشد,می بایست بازرسی لوله کشی به صورت زیر صورت گیرد 

    1. پیش بازرسی
    2. پایان جوشکاری و نظارت مصالح
    3. نوار پیچی و تست
  • برای کلیه ساختمانهای عمومی و خاص از لوله های بدون درز استفاده شود.
  • تایید لوله کشی گاز ساختمان پیش از انجام نازک کاری, نصب درب و پنجره و شیشه و پیش از قابل سکونت شدن ساختمان غیر قابل قبول بوده و بازرسی ها و تأیید آن باید پس از انجام مراحل فوق و قابل سکونت شدن ساختمانها انجام گیرد.
  • اگر در زمان اجرای لوله کشی گاز استفاده از ملک همسایه اجتناب ناپذیر باشد بایستی از همسایه رضایت محضری اخذ شود.

انواع لوله های تاسیاتی

در مبحث لوله کشی و تاسیسات دو عبارت برای لوله وجود دارد. ایتدا بهتر است تفاوت این دو را بدانیم. واژه pipe جهت انتقال سیال از یک نقطه به نقطه دیگر به فاصله نسبتا زیاد و به منظور انتقال سیال استفاده می شود اما عبارت tube برای گردش سیال در داخل یک سیستم یا ماشین محدود به منظور انتقال انرژی و یا سیستم های ابزار دقیق مورد استفاده قرار می گیرد که عمدتا از جنس فولاد یا مس یا آلیاژهای آن هاست.به طور کلی می توان جنس لوله ها را به دو بخش فلزی و غیر فلزی تقسیم نمود.

تقسیمات جزئی لوله ها و کاربرد آنها به صورت زیر است.

انواع لوله های فلزی

• آهنی : ۱-چدن (چدن داکتیل ،چدن خاکستری) ۲-آهن کارکرده ۳-فولاد (فولاد کربنی ،فولاد آلیاژ)

• غیرآهنی: ۱-سربی ۲-آلومینیومی ۳-مسی (برنجی ،آدمیرال) ۴-روی

انواع لوله های غیر فلزی

۱-سیمانی ۲-بتنی ۳-پلاستیکی۴-شیشه ایی ۵-چوبی ۶-فایبرگلاس ۷-سفالی

لوله های آهنی :

لوله های چدنی : جهت انتقال آب و فاضلاب در فشارهای کم استفاده می شود.

انواع لوله های مسی

لوله های غیرآهنی :

لوله های مسی : در سیستم های آب ، فاضلاب ، سوخت رسانی ، روغن موتور و دستگاه های تهویه مورد استفاده قرار می گیرد.چون لوله مسی گران است کمتر در تاسیسات آب و فاضلاب استفاده می شود.لازم به ذکر است که مس قابلیت انتقال حرارت خوبی دارد.

لوله های سربی : فاضلاب ها ، هواکش ها ، حمل مواد شیمیایی ، تولید و بازیافت اسید سولفوریک،گازهای اسیدی،مواد شیمیایی خورنده و سودا از موارد استفاده از این نوع لوله هاست .

لوله های آلومینیومی : از این نوع لوله ها جهت سوخت رسانی،انتقال روغن در موتور هواپیماها(زیرا سبک است)،صنایع شیمیایی مخصوص در محیط های حاوی گازهایی مثل کلروآمونیاک یا اندرید سولفور و همچنین رسانیدن هوای خشک به دستگاه های ابزار دقیق استفاده می گردد .

لوله سفالی : بیشتر مجرای زیر زمینی فاضلاب در روش های سنتی می باشد

لوله سیمانی : مخصوص مجراهای آب و فاضلاب می باشد .

لوله شیشه ای :عبور مواد اسیدی از کاربرد های خاص این لوله ها است.

انواع لوله های پلاستیکی:

بطور کلی برای حمل آب و فاضلاب و مواد شیمیایی و همچنین گاز در فشار کم استفاده قرار می گیرند. از مزایای لوله های پلاستیکی قیمت پایین و تعمیر آسان، مقاومت در برابر زنگ زدگی و خوردگی،سبک بودن و حمل ونقل آسان،یکنواختی جدار داخل لوله ها، عدم نیاز به ماشین آلات سنگین برای نصب،امکان تولید برای طول های زیاد با قطر پایین و عدم نیاز به عایقکاری می باشد .

لوله پلیکه (PVC):

در برابر اسیدها وقلیا ها مقاوم هستند و برای دماهای بین ۱۰تا۶۰ درجه سانتیگراد و برای سیستم آبرسانی و فاضلاب مناسب اند.

لوله پلی اتیلن (PE):

برای سیتم های آبرسانی،فاضلاب،گازها در فشار کم در محدوده دمایی بین ۵۰تا۸۰ درجه سانتیگراد استفاده می شوند و در برابر اسیدها،قلیاها و حلال های ضعیف مقاوم هستند. لازم است بدانیم که برای گازرسانی باید از لوله های رده سنگین استفاده شود.

لوله پروپلین (PP):

بیشتر در سیستنم های صنعتی و آبرسانی در محدوده دمایی ۴۰تا۱۴۰ درجه سانتی گراد بکار می روند و در مقابل اسیدها و مخلوط های اسیدی و نمک های عالی مقاوم اند.

نیجالب است بدانید هر سه لولهPVC،PE،PP به روش کشش سرد تولید می شوند.در کنار کاربرد و محاسن،لولهPP معایبی نیز دارند که در زیر به آنها اشاره می کنیم.

محدوده تحمل حرارت مداوم آنها حداکثر ۶۵درجه سانتیگراد و فشار ۲۰بار می باشد.

• برای استفاده سیستم های گرمایشی مجاز نیستند.

• حتی در صورت تولید استاندارد،در برابر نور خورشید(اشعه ماورای بنفش) امکان تخریب وجود دارد.

• بعلت ضریب انبساط طولی زیاد در استفاده یرای طول های زیاد محدودیت وجود دارد.

• در لوله های غیر استاندارد،امکان عبور نور وجود دارد که موجب بروز مشکلات بهداشتی ناشی از رشد جلبک ها می شود.

• با نفوذ اکسیژن در اجزای سیستم های بسته حرارتی امکان تشدید خوردگی وجود دارد.

• عدم شکل پذیری و امکان ترکیدگی در برابر فشار ،تغییر شکل نیز از معایب این نوع لوله هاست.

حداکثر فشار آب در پشت لوازم بهداشتی شبکه لوله کشی آب مصرفی در وضعیت بدون جریان نباید از ۴بار(۴۰متر ستون آب)بیشتر باشد. حداکثر فشار کار مجاز اجزای لوله کشی توزیع آب سرد و گرم مصرفی در دمای کارکردی ۶۵درجه سانتیگراد نباید از ۱۰بار کمتر باشد.شیرهایی که در لوله کشی توزیع آب سرد و گرم مصرفی بکار می روند نیز باید از نظر جنس،اندازه،ضخامت جداره ،نوع دنده و دیگر مشخصات برای کاربرد،با نوع لوله و فیتینگ مناسب باشد.